Antibiotiklər niyə təsirini itirir? - Dünyanı narahat edən səssiz böhran
Bir vaxtlar ölümcül hesab edilən bir çox xəstəliklərin müalicəsi antibiotiklərin kəşfi ilə mümkün olmuşdu.
Lakin son illərdə dünyada yeni və ciddi bir problem sürətlə yayılır: bakteriyaların antibiotiklərə qarşı davamlılıq qazanması. Mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, bu tendensiya davam edərsə, gələcəkdə sadə infeksiyalar belə insan həyatı üçün ciddi təhlükəyə çevrilə bilər.
“Cebheinfo.az”-ın araşdırmasına görə, antibiotiklərdən düzgün istifadə edilməməsi bu problemin əsas səbəblərindən biri hesab olunur. Bir çox hallarda insanlar həkim məsləhəti olmadan antibiotik qəbul edir, müalicəni yarımçıq saxlayır və ya virus mənşəli xəstəliklər zamanı bu preparatlardan istifadə edirlər.
Nəticədə bakteriyalar zamanla dərmanlara uyğunlaşır və onların təsirinə qarşı müqavimət formalaşdırır. Problemin miqyası təkcə səhiyyə sahəsi ilə məhdudlaşmır. Kənd təsərrüfatında və heyvandarlıqda antibiotiklərin geniş tətbiqi də davamlı bakteriyaların yaranmasını sürətləndirən amillər sırasında göstərilir.
Bu bakteriyalar qida məhsulları, su və ya birbaşa təmas vasitəsilə insanlara keçə bilir. Antibiotiklərə qarşı müqavimətin artması əməliyyatların, orqan transplantasiyalarının və xərçəng müalicəsinin də risklərini artırır. Çünki bu prosedurlar zamanı yaranan infeksiyaların müalicəsi çətinləşir.
Hazırda bəzi ölkələrdə müəyyən bakteriya növlərinə qarşı təsirli dərman seçimi artıq xeyli məhdudlaşıb. Alimlər yeni antibiotiklərin hazırlanması üzərində çalışsalar da, bu proses uzun illər tələb edir və kifayət qədər mürəkkəbdir.
Buna görə də beynəlxalq təşkilatlar mövcud antibiotiklərin qorunmasını qlobal prioritet hesab edir. Bir çox ölkələrdə bu preparatların nəzarətsiz satışının qarşısını almaq üçün yeni qaydalar tətbiq olunur. Mütəxəssislər bildirirlər ki, hər bir insan bu problemin qarşısının alınmasına töhfə verə bilər.
Antibiotiklər yalnız həkim təyinatı ilə qəbul edilməli, müalicə kursu tam başa çatdırılmalı və özbaşına dərman istifadəsindən çəkinilməlidir. Eyni zamanda, gigiyena qaydalarına riayət etmək və peyvəndlənmək infeksiyaların yayılmasını azaltmağa kömək edir.
Bu gün görünməyən bir təhlükə kimi görünən antibiotik müqaviməti gələcəkdə milyonlarla insanın həyatına təsir göstərə biləcək qlobal problem hesab olunur. Buna görə də mütəxəssislər məsələni XXI əsrin ən ciddi sağlamlıq çağırışlarından biri kimi qiymətləndirirlər.
Aişə Abdulova
“Cebheinfo.az”


