Son illərdə uşaqların telefon və planşetlərdə müxtəlif oyunlara, sirli videolara və sosial şəbəkələrdə yayılan təhlükəli çağırışlara marağı ciddi narahatlıq doğurur.

Bəzən sadə əyləncə kimi görünən bu məzmunlar uşaqları riskli davranışlara sövq edir, bəzi hallarda isə ağır xəsarətlərə və hətta ölüm hadisələrinə səbəb olur.

“Cebheinfo.az”-ın araşdırmasına görə, uşaqların bu cür məzmunlara maraq göstərməsinin əsas səbəblərindən biri onların təbii maraq hissidir. 

Onlar yeni, qeyri-adi və müəmmalı görünən hər şeyi araşdırmağa çalışırlar. Oyun və videoların bir çoxu da məhz bu marağı hədəfləyərək diqqəti cəlb edən tapşırıqlar, sirli süjetlər və müxtəlif çağırışlar təqdim edir.

Digər mühüm səbəb həmyaşıd təsiridir. Uşaqlar dostlarının oynadığı oyunları oynamaq, izlədiyi videolara baxmaq istəyirlər. Sosial şəbəkələrdə sürətlə yayılan trend və çağırışlar onların diqqətini daha çox cəlb edir və bəzən təhlükəli davranışları adi bir əyləncə kimi göstərir.

Uşaqlar riskləri və nəticələri böyüklər qədər düzgün qiymətləndirə bilmədikləri üçün videolarda və oyunlarda gördükləri bəzi hərəkətləri real həyatda təkrarlamağa çalışırlar. Bu isə təhlükəli vəziyyətlərə yol aça bilər. Belə halların qarşısını almaq üçün valideynlər ilk növbədə uşaqların internetdə nə ilə məşğul olduqlarına maraq göstərməlidirlər.

Sadəcə qadağalar qoymaq əvəzinə, onlarla açıq söhbət etmək, hansı oyunları oynadıqlarını və hansı videolara baxdıqlarını öyrənmək daha effektiv yanaşma hesab olunur.

Telefon və planşetlərdə valideyn nəzarəti funksiyalarından istifadə etmək, yaşa uyğun olmayan məzmunlara çıxışı məhdudlaşdırmaq və ekran qarşısında keçirilən vaxtı nəzarətdə saxlamaq da vacib addımlardandır.

Valideynlər uşaqların davranışlarında baş verən dəyişikliklərə də diqqət etməlidirlər. Qəfil aqressivlik, özünə qapanma, gecələr uzun müddət telefondan istifadə, gizlilik meyilinin artması və ya təhlükəli çağırışlara maraq risk siqnalları ola bilər.

Bundan əlavə, uşaqlara internet təhlükəsizliyi barədə məlumat vermək böyük əhəmiyyət daşıyır. Onlara hər videonun və ya oyunun təhlükəsiz olmadığını, internetdə yayılan məlumatların hamısına inanmağın düzgün olmadığını izah etmək lazımdır. Uşaq valideyni ilə rahat ünsiyyət qura bildikdə qarşılaşdığı təhlükəli məzmunlar barədə məlumat verməkdən çəkinmir.

Qeyd edək ki, ailədaxili ünsiyyətin güclü olması, uşaqların idman, yaradıcılıq və digər faydalı fəaliyyətlərə cəlb edilməsi də onların virtual mühitdən asılılığını azaldır. Gündəlik müşahidələr göstərir ki, uşağın vaxtını səmərəli keçirməsi və ailə ilə sıx ünsiyyətdə olması onu internetdəki bir çox risklərdən qorumağa kömək edir.

Aişə Abdulova
“Cebheinfo.az”