"Archaeometry" jurnalında dərc olunan yeni bir araşdırma ən erkən Viking sikkələrinin bəzilərinin gümüşünün əridilmiş İslam dirhəmlərindən əldə edildiyini ortaya qoyub.

Bu kəşf, Skandinaviyanın artıq 9-cu əsrdə geniş ticarət şəbəkələri vasitəsilə İslam dünyası ilə əlaqəli olduğuna dair daha bir dəlil təqdim edir.

"Cebheinfo.az" xəbər verir ki, bu, 2018-ci ildə Danimarkanın Yutland yarımadasındakı Ribe şəhəri yaxınlığında aşkar edilmiş 226 Viking dövrünə aid gümüş sikkələrdən ibarət Damhus xəzinəsidir. Xəzinə təxminən eramızın 830-850-ci illərinə aiddir və sikkələrin özləri ən erkən məlum Viking sikkələrindən hesab olunur.

Tədqiqatçılar onları "pennies" adlandırsalar da, onların dəyəri müasir kiçik sikkələrin dəyəri ilə müqayisə olunmaz dərəcədə yüksək olub. Danimarka Milli Muzeyinin arxeoloqu Tomas Birçin izah etdiyi kimi, bu termin qədim ingiliscə "pening" sözündən gəlir. Belə sikkələrdən biri çörək, bir fincan pivə və ya sadə bir alət almaq üçün kifayət idi.

Sikkələr min ildən çox basdırılmasına baxmayaraq, olduqca yaxşı vəziyyətdə saxlanılıb. Bir tərəfdə tədqiqatçıların ali Skandinaviya tanrısı Odin (Vodan) ilə əlaqələndirdiyi bir üz, digər tərəfdə isə maral təsvir edilib.

Xüsusilə maraq doğuran məqam sikkələrin zərb edilməsində istifadə edilən qəliblərin təhlili idi. Onlar köhnəldikcə, demək olar ki, eyni, lakin incə fərqlərlə yeniləri ilə əvəz olundu.

Bu dəyişiklikləri araşdıraraq alimlər sikkələrin zərbi üçün ən azı otuz fərqli qəlibdən istifadə edildiyini görüblər. Onların hesablamalarına görə, Ribedəki tək bir zərbxana yüz minlərlə belə gümüş sikkə istehsal edə bilərdi.

9-cu əsrdə Ribe Skandinaviyanın ən böyük ticarət mərkəzlərindən biri idi. O dövrdə Danimarka hələ vahid bir dövlət deyildi, bütpərəst Norveç krallıqlarının toplusu idi. Ölkənin Kral Harald Bluetooth rəhbərliyi altında birləşməsinə və xristianlaşdırılmasına yüz ildən çox vaxt qalmışdı.

Gümüşün mənşəyini müəyyən etmək üçün tədqiqatçılar rentgen flüoresans analizi və digər metodlardan istifadə edərək 25 sikkəni araşdırdılar. Onlar metalda qorunan çirklərin izotop tərkibini təhlil etdilər. Nəticələr göstərdi ki, bəzi hallarda gümüşün yarıdan çoxu İslam sikkələrindən - dirhəmlərdən gəlirdi.

Birçə görə, gümüş Skandinaviyaya birbaşa mədənlərdən gəlməyib. Əvvəlcə İslam dünyasında dirhəmlərin zərb edilməsi üçün istifadə olunub, sonra sikkələr külçələrə çevrilib və bu külçələr ticarət yolları vasitəsilə Skandinaviya sənətkarlarına çatıb.

Damhus xəzinəsinin İslam gümüşünün Viking dünyasına kütləvi şəkildə nüfuz etməyə başladığı dövrə aid olması xüsusilə əhəmiyyətlidir.

Arxeoloqlar artıq bu dövrdən Skandinaviyada İslam mənşəli zərgərlik əşyaları tapıblar, lakin indi bu gümüşün yerli sikkələrdə istifadəsinə dair birbaşa dəlillər mövcuddur.

Alimlər hesab edirlər ki, zərb işlərinin miqyası böyük olub. Söhbət İslam Şərqi ilə ticarət əlaqələri vasitəsilə Şimali Avropaya tədarük edilən nəhəng həcmdə qiymətli metaldan gedir.

Xəzər

"Cebheinfo.az"