Alimlər canlı Puumala virusundan (PUUV) istifadə edərək dərman birləşmələrinin fenotipik müayinəsini aparıblar. 

Tədqiqatın məqsədi ortoqantavirusların yaratdığı xəstəliklərə qarşı terapevtik vasitələrin kəşfini sürətləndirməkdir.

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, bu barədə “Scientific Reports” jurnalında dərc olunmuş yeni bir araşdırmada bildirilir.

Tədqiqatda 5256 birləşmə sınaqdan keçirilib. İnsan ağciyər hüceyrələrində və damar endotel hüceyrələrində infeksiyanı yatırmağa qadir olan 70 təsdiqlənmiş terapevtik namizəd müəyyən olunub. 

Bu dərmanlar virusun replikasiyası üçün tələb olunan sahib mexanizmlərini hədəf alır və bəzi antibiotiklər də daxil olmaqla, həm gözlənilən, həm də gözlənilməz birləşmə siniflərini əhatə edir.

Ortoqantaviruslar gəmirici nəcisi ilə çirklənmiş aerozollar vasitəsilə insanlara ötürülür və ağır xəstəliyə səbəb ola bilər. 

Bunlara Avropa və Asiyada geniş yayılmış böyrək sindromlu hemorragik qızdırma (HFRS) və Amerika qitəsi üçün xarakterik olan və ölüm nisbəti 30-40 faizə qədər olan hantavirus ağciyər sindromu (HPS) daxildir.

Avropada HFRS-in əsas törədicisi ilk dəfə 1980-ci ildə müəyyən edilmiş Puumala virusudur. Onilliklər ərzində aparılan tədqiqatlara baxmayaraq, ona qarşı təsdiqlənmiş peyvəndlər və ya xüsusi dərmanlar yoxdur və müalicə əsasən simptomatik olaraq qalır.

Yeni bir araşdırmada alimlər virusun insan hüceyrələri ilə qarşılıqlı təsirinin yüksək məhsuldarlıqla monitorinqinə imkan verən avtomatlaşdırılmış canlı hüceyrə mikroskopik analiz sistemi hazırladılar. Skrininq iki mərhələdə əvvəlcə ağciyər epitel hüceyrələrində, sonra isə virusun damar sisteminə hücum etdiyi üçün xüsusilə vacib olan damar endotel hüceyrələrində aparılıb.

Hüceyrələri test maddələri ilə müalicə etdikdən sonra onlar canlı Puumala virusuna yoluxublar və 24 saat sonra flüoresans mikroskopiyası istifadə edərək təhlil edildi. Proqram təminatı təhlili infeksiya səviyyəsinin və hüceyrənin canlılığının dəqiq qiymətləndirilməsinə imkan verib.

5000-dən çox birləşmədən 151-i virus aktivliyini azaltmaq qabiliyyətini nümayiş etdib. Digər 23 birləşmə isə gözlənilmədən infeksiyanı artırıb. Nəticədə, əlavə müayinədən sonra ən perspektivli namizədlərdən 70-i təsdiqlənib.

Müəlliflər vurğulayırlar ki, ən perspektivli birləşmələrdən bəziləri artıq təsdiqlənib və bu da onların hantavirus infeksiyalarının müalicəsi üçün təkrar istifadəsini sürətləndirə bilər. 

Tədqiqat yalnız fərdi fərziyyələrə əsaslanmaq əvəzinə, virus-hüceyrə qarşılıqlı təsirlərinin təhlilinə əsaslanan terapiyanın kəşfinə sistemli bir yanaşma tələb edir.

Xəzər
“Cebheinfo.az”