Texas Universitetinin tədqiqatçıları toxuma itkisi ilə müşayiət olunan ağır zədələrdə sümük və qan damarlarının böyüməsini eyni vaxtda stimullaşdıra bilən bir biomaterial hazırlayıblar.
 
“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, nəticələr “Biomaterials Advances” jurnalında dərc edilib.

Bu cür zədələrin problemi ondadır ki, böyük sümük və damar qüsurları yaranın mərkəzindəki hüceyrələrin kifayət qədər qan tədarükünün qarşısını alır və ölümə səbəb olur. Bu, tez-tez transplantat çatışmazlığına və xroniki ağırlaşmalara səbəb olur.

Alimlər bədəndəki iki təbii zülala - kollagen və fibrinə əsaslanan bir həll yolu təklif ediblər. Onlar bu zülalların toxuma bərpası mühiti yaratmaq üçün bir-birinə qarışdığı üçölçülü "işkala" (interpenetrasiya edən polimer şəbəkələri) yaradıblar.

Əsasən, struktur bioloji "konstruktor" kimi fəaliyyət göstərir: hüceyrələr toxumaları özləri qurmaq üçün boşluq və siqnallar alırlar.

Tədqiqatçılar bu hidrogelə iki növ hüceyrə daxil ediblər: yeni qan damarları yarada bilən mikrovaskulyar fraqmentlər (MVF) və uyğun şəraitdə sümük toxumasına çevrilə bilən mezenximal kök hüceyrələr (MSC). Hüceyrələr yalnız səthdə deyil, materialın bütün həcmi boyunca paylanmışdır ki, bu da böyük lezyonların tam bərpası üçün vacibdir.

Tədqiqatın əsas nəticəsi komponentlərin optimal nisbətinin müəyyən edilməsi idi. Alimlər beş fərqli kombinasiyanı sınaqdan keçiriblər və kollagen və fibrinin 50:50 nisbətinin damar böyüməsi ilə sümük əmələ gəlməsi arasında ən yaxşı tarazlığı təmin etdiyini müəyyən ediblər.

Fibrin damar əmələ gəlməsini daha yaxşı stimullaşdırır, lakin sümük bərpası üçün mühiti daha az qeyri-sabit edir.Digər tərəfdən, kollagen güc verir, lakin damar böyüməsinə mane olur.
 
Onların balanslaşdırılmış kombinasiyası hər iki prosesin eyni vaxtda aktivləşməsinə imkan verdi: damarlar şaxələnmiş bir şəbəkə əmələ gətirdi və sümük hüceyrələri yeni toxuma əmələ gəlməsi üçün lazım olan genləri uğurla aktivləşdirir.

Müəlliflər vurğulayırlar ki, təbii komponentlərin - kollagen, fibrin və xəstə hüceyrələrinin - istifadəsi gələcək klinik tətbiq üçün maneələri potensial olaraq azaldır.

Xəzər
“Cebheinfo.az”