Qəhvə dünyanın ən çox istehlak edilən içkilərindən biridir və milyonlarla insan günə bir fincan qəhvə ilə başlayır. 

Lakin qəhvənin acqarına qəbul edilməsinin sağlamlığa təsiri uzun illərdir müzakirə mövzusudur. 

“Cebheinfo.az”ın araşdırmasına görə, bəziləri bunun orqanizm üçün təhlükəli olduğunu iddia etsə də, mütəxəssislər bildirirlər ki, bu məsələyə hər kəs üçün eyni yanaşmaq düzgün deyil. Qəhvənin təsiri insanın sağlamlıq vəziyyətindən, həssaslığından və qəbul etdiyi miqdardan asılı olaraq dəyişə bilər. Acqarına qəhvə içildikdə ilk növbədə mədə turşusunun ifrazı arta bilər. 

Sağlam insanlarda bu hər zaman problem yaratmasa da, qastrit, mədə xorası, reflüks və ya həzm sistemi həssaslığı olan şəxslərdə yanma, göynəmə, ürəkbulanma və narahatlıq hissi yarana bilər. Buna görə də həzm sistemi ilə bağlı problemi olan insanlara qəhvəni yeməkdən sonra qəbul etmək daha çox tövsiyə edilir. 

Qəhvənin tərkibindəki kofein sinir sistemini stimullaşdıraraq ayıqlığı artırır, diqqəti və konsentrasiyanı yaxşılaşdıra bilir. Ancaq acqarına qəbul edildikdə bəzi insanlarda əsəbilik, əl titrəməsi, ürək döyüntüsünün sürətlənməsi və narahatlıq hissi daha qabarıq şəkildə özünü göstərə bilər. 

Xüsusilə kofeinə həssas olan insanlar bu təsirləri daha güclü hiss edə bilərlər. Bəzi araşdırmalar göstərir ki, kofein stress hormonu kimi tanınan kortizolun səviyyəsinə təsir göstərə bilər. Səhər saatlarında kortizol təbii olaraq yüksək olur və acqarına qəhvə qəbul edilməsi bəzi insanlarda bu reaksiyanı daha da gücləndirə bilər. 

Lakin elm adamları bildirirlər ki, bu təsirin uzunmüddətli sağlamlıq problemlərinə səbəb olması ilə bağlı qəti nəticə yoxdur və fərdi xüsusiyyətlər böyük rol oynayır. Acqarına qəhvə içmək qan şəkərinin tənzimlənməsinə də müəyyən təsir göstərə bilər. 

Bəzi insanlarda qısa müddət ərzində insulinə həssaslıq azala bilər. Xüsusilə şəkərli diabet riski olan və ya qan şəkərinə nəzarət edən şəxslərin qəhvənin öz orqanizmlərinə təsirini izləmələri və zərurət olduqda həkimlə məsləhətləşmələri tövsiyə edilir. Digər tərəfdən, sağlam insanların əksəriyyətində acqarına içilən qəhvə ciddi sağlamlıq problemi yaratmır. 

Əgər insanda mədə narahatlığı, ürək döyüntüsü və ya digər xoşagəlməz əlamətlər yaranmırsa, qəhvəni acqarına qəbul etməyin zərərli olduğunu təsdiqləyən güclü elmi sübut yoxdur. Buna baxmayaraq, qəhvə ilə birlikdə yüngül səhər yeməyi qəbul etmək həm həzm sisteminin qorunmasına, həm də gün ərzində enerjinin daha sabit qalmasına kömək edə bilər. 

Mütəxəssislər qəhvənin miqdarına da diqqət yetirməyi məsləhət görürlər. Sağlam yetkin insanlar üçün gün ərzində təxminən 400 milliqrama qədər kofein – bu da təxminən 3–4 fincan dəmlənmiş qəhvəyə bərabərdir – əksər hallarda təhlükəsiz hesab olunur. 

Lakin hamilə qadınlar, ürək ritm pozğunluğu olanlar və kofeinə həssas şəxslər daha ehtiyatlı olmalıdırlar. Nəticə etibarilə, qəhvəni acqarına içməyin orqanizmə təsiri hər kəsdə eyni olmur. Sağlam insanlarda bu adətən ciddi problem yaratmasa da, həzm sistemi xəstəlikləri və ya kofeinə yüksək həssaslığı olan şəxslərdə narahatlığa səbəb ola bilər. 

Əgər qəhvə qəbul etdikdən sonra mədə ağrısı, ürək yanması və ya digər xoşagəlməz əlamətlər müşahidə olunursa, onu yeməkdən sonra içmək və ya həkimlə məsləhətləşmək daha məqsədəuyğundur. Bu səbəbdən qəhvə ilə bağlı ən düzgün seçim orqanizmin verdiyi reaksiyanı nəzərə almaqdır. 

Aişə Abdulova 
“Cebheinfo.az”