Uşaqlar niyə indi daha tez böyüyürlər?
Son illər cəmiyyətdə tez-tez belə bir fikir səslənir:
“İndiki uşaqlar əvvəlki uşaqlar kimi deyil, daha tez böyüyürlər”.
Onlar daha erkən yaşda texnologiya ilə tanış olur, böyüklərin mövzularına maraq göstərir, daha çox məlumat əldə edir və bəzən uşaqlıq dövrünü əvvəlki nəsillərdən daha qısa yaşayırlar. Bəs bunun səbəbi nədir?
“Cebheinfo.az”ın araşdırmasına görə, əsas dəyişikliklərdən biri texnologiyanın həyatın mərkəzinə çevrilməsidir. Əvvəllər uşaqlar vaxtlarının böyük hissəsini küçədə oyun oynamaqla, dostları ilə ünsiyyətdə keçirirdilər. İndi isə bir çox uşaq kiçik yaşlarından telefon, planşet və sosial şəbəkələrlə tanış olur.
İnternet uşaqlara böyük dünyanı daha tez göstərir, lakin eyni zamanda onların yaşına uyğun olmayan məlumatlarla qarşılaşmasına da səbəb ola bilir. Sosial media da uşaqların düşüncə tərzinə təsir edən əsas amillərdəndir.
Uşaqlar artıq yalnız ailə və məktəb mühitindən deyil, internetdə gördükləri insanlardan, trendlərdən və həyat tərzlərindən də təsirlənirlər. Gözəllik standartları, bahalı həyat görüntüləri və məşhur olmaq istəyi bəzən uşaqlarda erkən yaşdan “böyük kimi görünmək” istəyini yaradır. Digər səbəb valideyn yanaşmalarının dəyişməsidir.
Müasir valideynlər uşaqlarını daha çox gələcəyə hazırlamağa çalışırlar. Xarici dil, əlavə dərslər, müxtəlif fəaliyyətlər uşaqların üzərinə daha çox məsuliyyət qoyur. Bəzi hallarda uşaqlar oyun və rahatlıq dövrünü az yaşayıb daha tez “planlı həyat” rejiminə keçir.
Cəmiyyətin sürətlənməsi də bu prosesə təsir edir. Əvvəllər uşaqların məlumat əldə etməsi daha uzun vaxt aparırdısa, indi bir neçə saniyə ərzində istənilən mövzunu öyrənmək mümkündür. Bu, uşaqların biliklərini artırsa da, onların emosional olaraq da eyni sürətlə böyüdüyü anlamına gəlmir.
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, uşaqların erkən böyüməsi həm müsbət, həm də mənfi tərəflərə malikdir. Daha məlumatlı, daha sərbəst düşünən uşaqlar yetişir, amma digər tərəfdən uşaqlıq dövrünün yaratdığı sadəlik, oyun və emosional inkişaf mərhələsi zəifləyə bilər.
Aişə Abdulova
“Cebheinfo.az”


