Turku Universitetinin (Finlandiya) tədqiqatçıları mövcud immunoterapiyalara davamlı olan aqressiv melanoma formalarının müalicə üsullarının inkişafını sürətləndirə biləcək yeni bir preklinik model yaradıblar.

"Cebheinfo.az" xəbər verir ki, yeni model, metastazlaşdıqdan sonra immun reaksiyasından effektiv şəkildə yayınan və müasir immun yoxlama nöqtəsi inhibitorlarına praktik olaraq cavab verməyən nadir və xüsusilə aqressiv bir xəstəliyin forması olan BAP1 çatışmazlığı olan melanomanı öyrənmək üçün hazırlanıb.

Nadir olmasına baxmayaraq, metastatik BAP1 çatışmazlığı olan melanoma, yetkinlərdə ən çox görülən ilkin göz bədxassəli şişidir. Xəstəlik, xüsusən də xəstələrin təxminən yarısında baş verən qaraciyərə yayıldıqdan sonra, orta sağ qalma müddəti cəmi bir neçə aydır.

Alimlər müəyyən ediblər ki, BAP1 (BRCA1 ilə əlaqəli protein 1) geninin itirilməsi şişin inkişafında əsas rol oynayır. Bu gen olmadan şişlər daha aqressiv olur, daha sürətli böyüyür və normal olaraq xərçəng hüceyrələrini məhv edən immun hüceyrələrinin fəaliyyətini boğur. BAP1 itkisi, mezotelioma və böyrək hüceyrəli karsinoma da daxil olmaqla, digər müalicəsi çətin olan şişlərin inkişafına təsir olur.

İndiyə qədər tədqiqatçılarda bu şişlərin immun sistemi ilə qarşılıqlı təsirini dəqiq şəkildə təkrarlaya bilən laboratoriya modeli yox idi və bu da yeni müalicə üsullarının axtarışını əhəmiyyətli dərəcədə çətinləşdirirdi.

Bu problemi həll etmək üçün komanda normal melanositlərdən BAP1 genini çıxarmaq üçün CRISPR-Cas9 genom redaktə texnologiyasından istifadə etdi. Nəticədə əldə edilən model, laboratoriya heyvanında tam funksional immun sistemini qoruyarkən, insan BAP1 çatışmazlığı olan melanomanın xüsusiyyətlərini dəqiq şəkildə təkrarlayır.

Aparıcı tədqiqat müəllifi Dr. Mona Wang Mengə görə, xəstələrdə müşahidə edilən şiş immun mikro mühitini təkrarlayan bir modelin yaradılması ilk dəfədir. Bu, şiş immun yayınma mexanizmlərini öyrənmək və müalicə müqavimətini dəf edə bilən yeni immunoterapiya kombinasiyalarını sınaqdan keçirmək üçün imkanlar açır.

Müəlliflər qeyd edirlər ki, yeni modelin əhəmiyyəti melanomadan daha da irəli gedir. BAP1 gen itkisi bir neçə aqressiv xərçəngdə baş verdiyindən, hazırlanmış platforma müalicəsi çətin olan digər şişlər üçün yeni immunoterapevtik yanaşmaların inkişafını sürətləndirə bilər.

Xəzər

"Cebheinfo.az"